recykling   Projekty unijne w gminie

 

Telefony do referatów Urzędu Miejskiego w Tarczynie oraz jednostek organizacyjnych- kliknij

perly_mazowsza_baner_3

 

 

 

Zarys dziejów miejscowości Tarczyn


Historia Tarczyna sięga wieku XIII, kiedy to nad niewielką rzeczką zwaną dziś Tarczynką zlokalizowano znane w okolicy targowisko. Od tejże funkcji wywodzi się właśnie nazwa osady: Targ, Tarczek, Tarczyn. Niektórzy historycy (m.in. Zdzisław Szeląg) uważają, że nazwa osady Tarczyn, pochodzi prawdopodobnie od osobowej nazwy rodowej - Tarcz (Tarcza, Tarcze). W staropolskich dokumentach miejscowość wymieniana jest jako Tarczin (1284). Tarczyno (1303), Tarczyn (1353,1580), Tharczino (1355, 1241), Tarcynum (1634).


Pierwsze wzmianki o opisywanej miejscowości pochodzą z 1259 roku. Jak się okazało, dogodne położenie Tarczyna usytuowanego na skrzyżowaniu szlaków handlowych wiodących z Radomia do Warszawy i Zakroczymia oraz z Lublina przez Łowicz do Poznania, spowodowało, że w roku 1353 książę mazowiecki Kazimierz I nadał osadzie prawa miejskie magdeburskie. Ponadto zabiegał o to proboszcz tarczyński Jan, będący równocześnie książęcym kapelanem.

Tarczyn wraz  z przyległościami stanowił oprócz Warszawy, dawną włość księcia Kazimierza (syna Trojdena). Już wówczas był ośrodkiem parafialnym, i to dość rozwiniętym. Wraz z lokacją wydaną na ręce  wspomnianego plebana, książę ufundował tu kościół pod wezwaniem Św. Mikołaja. Wiedzieć również należy, że w tym miejscu istniał niewielki kościółek parafialny już w XII wieku. W wieku XV miasto miało już dwa kościoły, w tym jeden nieco poza jego granicami, pod wezwaniem Św. Doroty (1490). Wspaniały gotycki kościół pod wezwaniem Św. Mikołaja, zbudowany w początkach XVI wieku, zachował się do dziś. Do fundacji przyczynili się zwłaszcza Jan Mrokowski, archidiakon warszawski i  Marcin, kasztelan warszawski, oraz nieco później w związku z dobudowywanymi kaplicami: Abraham Chełchowski, proboszcz tarczyński będący jednocześnie sekretarzem książąt mazowieckich, Stanisława i Janusza.

 

 Kościól p.w. Św. Mikołaja

 

Godnym odnotowania jest fakt wizyty w Tarczynie w roku 1284 księcia Konrada II. Tu bowiem wystawił on dokument dotyczący zamiany wsi Lechacice i Opożdżew na Warkę.

 

Wielkim dobroczyńcą miasta był Gabriel Prowancjusz, zwany Władysławskim, będący wychowawcą synów króla Władysława IV, oraz sekretarzem królewskim, prepozytorem warszawskim i scholastykiem płockim. On to, dokładając wielkich starań i ponosząc znaczne koszty, uposażył i przebudował kościół w latach 1623 – 1630. Dofinansował też upadający już wówczas szpital dla ubogich, który to jeszcze w roku 1549 ufundował Wojciech Jeżowski (właściciel pobliskich Jeżewic), kasztelan warszawski. Szpital ten, w okresie jego prosperity, był wzorem dla budowanych później na Mazowszu. Wspomnieć należy, że w wieku XVI, Tarczyn był miastem powiatowym.

 

 

 

Zniszczenia, jakich doznały miasta polskie w czasie „potopu szwedzkiego" nie ominęły również Tarczyna. Z lustracji przeprowadzonej w 1676 r. dowiadujemy się, że w mieście zamieszkiwało tylko 200 osób. Poważnym zniszczeniom uległ także Tarczyn podczas pożaru w 1704 r.

Po upadku Rzeczypospolitej Tarczyn znalazł się na kilkanaście lat pod zaborem pruskim i został przejęty przez Skarb Państwa. Od tego czasu w miasteczku rządowym nastąpił znaczny wzrost liczby mieszkańców.

 

Miasto niszczone wojnami i pożarami nie mogło normalnie się rozwinąć gospodarczo. W 1863 r. na terenie pobliskich wsi toczyły się ciężkie walki powstańcze z Rosjanami. Za udział w powstaniu Tarczyn utracił w 1870 r. prawa miejskie. Pomimo tego rozwijał się jako prężny ośrodek rolniczo-rzemieślniczy.

 

Dwie wojny światowe w pierwszym półwieczu XX stulecia nie ominęły również Tarczyna, przynosząc nowe straty w substancji tej osady. Po wojnie odbudowano częściowo stare domy i postawiono nowe.


W 1953 r. Tarczyn uzyskał połączenie koleją szerokotorową ze Skierniewicami i Pilawą, co miało szczególne znaczenie dla jego dalszego rozwoju. Między innymi dzięki temu wybudowano w 1966r. Mazowieckie Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego.

 

 

Po reformie podziału administracyjnego kraju Tarczyn stał się siedzibą organów władzy i administracji. Położenie osady, jak przed wiekami, jest korzystne, bo znajduje się na przecięciu wielu tras komunikacyjnych. Działa tu kilka liczących się zakładów mających istotne znaczenie dla gospodarki, jak też dalszego rozwoju Tarczyna.

Z dniem 1 stycznia 2003 roku Tarczyn otrzymał status miasta.

 

 

 

 

 

Bibliografia:

1. Janusz Żmudziński, Grójec, Warka i okolice. Przewodnik Sport i Turystyka, Warszawa 1965r. 
2. Jerzy Golański, Z dziejów Tarczyna. Regionalny Ośrodek Kultury w Tarczynie, Tarczyn 1997r.
3.  Jerzy Golański. W dawnym Tarczynie „ATU” Warszawa 2001r.
4.  Zdzisław Szeląg . Słownik wiedzy o Grójeckiem, Oficyna Poligraficzna ALPA Kielce  1996r.

 

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2011 - Gmina Tarczyn Projekt i wykonanie: Maxus Net Communications

 | Film intro